Kiểm Kê Khí Nhà Kính Là Gì? Quy Trình 12 Bước Cho Doanh Nghiệp

Tác giả Kiến Thức Xuất Nhập Khẩu 07/10/2026 9 phút đọc

Kiểm kê khí nhà kính là hoạt động thu thập số liệu về các nguồn phát thải và tính toán lượng khí nhà kính một doanh nghiệp phát thải, hấp thụ trong một phạm vi xác định và trong một năm cụ thể. Kết quả được quy đổi về tấn CO₂ tương đương (tCO₂e). Con số này là căn cứ để doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ báo cáo theo Nghị định 06/2022/NĐ-CP, cung cấp dữ liệu phát thải cho đối tác châu Âu theo CBAM, đáp ứng yêu cầu của các nhãn hàng quốc tế và xây dựng lộ trình giảm phát thải.

Kiến thức Xuất nhập khẩu sẽ giúp bạn hiểu rõ Kiểm kê khí nhà kính là gì, đối tượng phải thực hiện, ba quyết định nền tảng, quy trình 12 bước chi tiết.

NHỮNG ĐIỂM CẦN GHI NHỚ VỀ KIỂM KÊ KHÍ NHÀ KÍNH

Kiểm kê khí nhà kính là quá trình xác định và tính lượng phát thải, hấp thụ KNK trong một phạm vi và khoảng thời gian xác định.
Từ 25/09/2026, doanh nghiệp cần đối chiếu danh mục bắt buộc tại Quyết định 42/2026/QĐ-TTg, thay cho Quyết định 13/2024/QĐ-TTg.
Phát thải doanh nghiệp thường được phân thành Scope 1 – trực tiếp, Scope 2 – năng lượng mua và Scope 3 – phát thải gián tiếp khác trong chuỗi giá trị.
Công thức nền tảng là Dữ liệu hoạt động × Hệ số phát thải × GWP, sau đó quy đổi kết quả về CO₂ tương đương.
Quy trình kiểm kê nên quản lý xuyên suốt từ xác định phạm vi → nhận diện nguồn → thu thập dữ liệu → tính toán → QA/QC → báo cáo → giảm phát thải.
Kiểm kê không chỉ phục vụ tuân thủ pháp luật mà còn hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng CBAM, ESG và yêu cầu dữ liệu carbon từ khách hàng/chuỗi cung ứng quốc tế.

1. Kiểm kê khí nhà kính là gì?

Kiểm kê khí nhà kính (Greenhouse Gas Inventory – GHG Inventory) là hoạt động thu thập thông tin, số liệu về các nguồn phát thải khí nhà kính, tính toán lượng phát thải và hấp thụ khí nhà kính trong một phạm vi và khoảng thời gian xác định.

Kết quả kiểm kê thường được quy đổi về tấn CO₂ tương đương (tCO₂e) để có thể tổng hợp các loại khí nhà kính có khả năng gây nóng lên toàn cầu khác nhau.

Có thể hiểu đơn giản, kiểm kê khí nhà kính giống như lập một “bảng cân đối carbon” của doanh nghiệp. Điện mua vào, nhiên liệu sử dụng cho lò hơi, máy phát điện, xe nâng, môi chất lạnh bị rò rỉ… đều có thể trở thành dữ liệu đầu vào để xác định lượng phát thải.

7 loại khí nhà kính thường được xem xét

Khí nhà kính	Ký hiệu	Nguồn phát sinh thường gặp tại doanh nghiệp
Carbon dioxide	CO₂	Đốt than, dầu, khí trong lò hơi, máy phát, phương tiện
Methane	CH₄	Bãi chôn lấp, xử lý nước thải, đốt nhiên liệu
Nitrous oxide	N₂O	Đốt nhiên liệu, phân bón, công nghiệp hóa chất
Hydrofluorocarbons	HFCs	Môi chất lạnh trong điều hòa, tủ lạnh, kho lạnh
Perfluorocarbons	PFCs	Sản xuất nhôm, điện tử
Sulfur hexafluoride	SF₆	Thiết bị điện cao thế
Nitrogen trifluoride	NF₃	Sản xuất màn hình LCD, pin mặt trời, chất bán dẫn

Các khí này không có khả năng gây nóng lên toàn cầu giống nhau. Vì vậy, doanh nghiệp phải quy đổi về một đơn vị chung là CO₂ tương đương (CO₂e).

2. Công thức tính phát thải khí nhà kính

Công thức tổng quát có thể biểu diễn:

Phát thải KNK = Dữ liệu hoạt động × Hệ số phát thải × Hệ số quy đổi GWP

Trong đó:

Dữ liệu hoạt động (Activity Data) là số liệu thực tế như lượng điện tiêu thụ, lít dầu DO, kg LPG, lượng môi chất lạnh nạp bổ sung...
Hệ số phát thải (Emission Factor) thể hiện lượng khí nhà kính phát sinh trên một đơn vị hoạt động.
GWP – Global Warming Potential được sử dụng để quy đổi tác động của từng loại khí về CO₂ tương đương.

Điểm quan trọng là kiểm kê KNK không đơn giản là “nhập dữ liệu vào Excel rồi nhân hệ số”. Doanh nghiệp phải xác định đúng ranh giới, nguồn phát thải, Scope, đơn vị dữ liệu, hệ số và phương pháp tính trước khi tổng hợp kết quả.

3. Doanh nghiệp nào phải kiểm kê khí nhà kính năm 2026?

Áp lực kiểm kê hiện đến từ ba hướng: quy định pháp luật Việt Nam, cơ chế CBAM của EU, và yêu cầu từ khách hàng, nhà đầu tư. Mức ràng buộc của từng hướng khác nhau, nên doanh nghiệp cần xác định mình thuộc nhóm nào trước khi lập kế hoạch kiểm kê.

0.0

0 Đánh giá